مصطفى النوراني الاردبيلي
268
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
قى آورد ليكن مخاطره است كه بكشد خاصيتش خلطها از سربكشيدن است و مضرتش به سپرز است و اصلاحش عاقرقرحاست و بهترش سياه است ، شربتى از او يك درم است . « 1 » عنب انگورست و او به انجير مانند است و حصرم سرد و خشكست و زبيب بر حسب مزاج انگورست آن كى از و گرفته بوند . زبيب بر وزن طبيب است زبيب را به لغت پارسى مويز گويند زبيب حرارت او قوىتر از انگور باشد اما كشمش به دو نزديك است و اندكى نفخ كند . « 2 » خاصيت مويز انگور آن است كه ورمها را بنشاند و مايهاى كه درو بود آن را ببرد و او گرم و تر است در يك درجه و تخم او قابض است و سردست در يك درجه و خشك است در دو درجه . « 3 » زبيب : به فتح اول بر وزن نجيب هر ميوه كه خشك شده باشد و عربان زبيب گويند عموما و خرماى خشك و مويز را گويند ، خصوصا و با دانه خوردن مويز درد امعا را نافع است . « 4 » در كتب طب سنتى با نام زبيب آمده است به فرانسوى و لاتين passulae magore گفته مىشود مويز انگورى است كه روى درخت خشك يا به عبارت بهتر نيمه خشك شده باشد و بهترين نوع آن مويز پرگوشت ، كم دانه آن است از نظر طبيعت مويز گرم و خشك است . خواص : اعتدال دهنده اخلاط غليظ و مليّن است به تأثير و جذب داروهاى مسهل كمك مىكند براى تصفيه ريه مفيد است ، مقوى كبد و محرك نيروى جنسى اشخاص سرد
--> ( 1 ) - الابنيه عن حقايق الادويه ، ص 327 . ( 2 ) - فرهنگ واژههاى دشوار ص 271 . ( 3 ) - صيدنه ، ج 2 ، ص 870 . ( 4 ) - برهان قاطع ، ج 1 ، ص 629 .